E-zine | 10 | januari 2007
 

INTRODUCTIE

Beste lezer,

Hierbij ontvangt u de tiende editie van ons e-zine Door een andere bril. Hierin onder meer aandacht voor actuele cijfers over meisjes in de diverse sectoren (vmbo), profielen (havo/vwo) en bèta/technische opleidingen (mbo, hbo, wo).
Graag vestigen wij uw aandacht op de conferentie die wij 8 maart aanstaande in samenwerking met het Universum Programma van het Platform Bèta Techniek organiseren over het thema ‘Meer meisjes in de bètatechniek’. Docenten en decanen van scholen die deelnemen aan het Universum Programma en hun collega’s van andere ‘bèta-actieve’ scholen, kunnen begin februari een uitnodiging tegemoet zien.

Cocky Booy
Directeur VHTO

 
 

IN DIT NUMMER

Cijfers
Onderwijs
Arbeidsmarkt
Onderzoek
Over de grens
Uit de media
Publicaties
Agenda
Weblinks
Colofon
Aan- / Afmelden

 
 
 

CIJFERS

Update cijfers in Barometer
De Barometer op de VHTO-website biedt cijfers en trends ten aanzien van de man/vrouw-verhouding in bèta/techniek in voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs, hoger onderwijs en op de arbeidsmarkt. Onlangs zijn de onderwijscijfers geactualiseerd. In november 2006 waren de kerncijfers al bijgewerkt.
Lees meer

Technomonitor 2006
In het vorige e-zine meldden wij dat in november de Technomonitor 2006 was verschenen. Het betrof echter alleen nog de publiekssamenvatting ervan, getiteld De kenniseconomie: liggen we op koers? (te downloaden op www.platformbetatechniek.nl, onder ‘Cijfers en analyses’). De volledige versie zal in maart verschijnen. Waar mogelijk, worden de cijfers uitgesplitst naar sekse.
Vanaf maart zullen er ook op de website van het Platform Bèta Techniek meer cijfers te vinden zijn. Het is de bedoeling dat deze cijfers zoveel mogelijk worden uitgesplitst naar m/v, om te beginnen de cijfers betreffende het hoger onderwijs.

 
 

ONDERWIJS

Voorlichtingsactiviteiten Universum Programma
De VHTO verzorgt op scholen die deelnemen aan het Universum Programma van het Platform Bèta Techniek voorlichtingsactiviteiten, met als doel meer meisjes te interesseren voor een natuurprofiel, met name het profiel NT, en een bèta/technische vervolgopleiding. Leerlingen (en soms ook hun ouders) krijgen de mogelijkheid om in gesprek te gaan met enthousiaste vrouwelijke professionals die werken in bèta, techniek of ict. Deze vrouwen staan ook in de Spiegelbeeld-database van de VHTO.
In januari vonden voorlichtingsactiviteiten plaats op het Zuyderzee College in Emmeloord, het Trinitas College in Heerhugowaarde en Damstede in Amsterdam.
Kijk op www.vhto.nl voor een overzicht van de voorlichtingen in de komende maanden.

Profielcommissies
Op 14 december 2006 presenteerden de Profielcommissie Natuur en Techniek/Natuur en Gezondheid en de Profielcommissie Economie en Maatschappij/Cultuur en Maatschappij hun gezamenlijke ontwerpadvies Bruggen tussen Natuur en Maatschappij. De commissies adviseren om de profielstructuur als zodanig te handhaven, maar deze wel te flexibiliseren. Zij hebben geconstateerd dat meisjes nauwelijks kiezen voor het profiel Natuur en Techniek. Meisjes met een natuurprofiel zijn wel vaker te vinden bij Natuur en Gezondheid, maar van daaruit stromen zij niet door naar bèta/technische vervolgopleidingen. Deze ‘waterscheiding’ tussen jongens en meisjes vinden de Profielcommissies onwenselijk.

Verder constateren de commissies dat meisjes wellicht uit onzekerheid niet kiezen voor een opleiding in de sectoren Natuur en Techniek, maar dat zij dat vooral niet doen omdat zij zich geen voorstelling kunnen maken van de wereld van bèta en techniek en hun eigen toekomst daarbinnen. De Profielcommissies adviseren de profielstructuur zodanig te flexibiliseren dat leerlingen, met name meisjes, meerdere kansen krijgen om voor een natuurprofiel te kiezen. Dat zou kunnen door middel van een verlengde oriëntatie in 4vwo en in 5/6havo. Het keuzegedrag van meisjes zou daarbij expliciet gevolgd en geanalyseerd moeten worden.

www.profielcommissies.nl. Bruggen tussen Natuur en Maatschappij kan vanaf deze website gedownload worden.

Scholen en bedrijven: meldt u aan voor Girlsday 2007
Rond 26 april aanstaande vindt in Nederland – en een aantal andere Europese landen – de jaarlijkse Girlsday plaats. Meisjen tussen de 10 en 15 jaar gaan die dag op bezoek bij technische medewerkers van allerlei bedrijven, waaronder uiteraard technische bedrijven, maar bijvoorbeeld ook ziekenhuizen, theaters en de brandweer.
De afgelopen jaren namen voornamelijk Technika 10-clubs deel, maar ook steeds meer basisscholen (midden/bovenbouw) en scholen voor voortgezet onderwijs (onderbouw) tonen belangstelling. Leerkrachten die met een groep meisjes op excursie willen kunnen zich aanmelden. (Medewerkers van) bedrijven waar techniek en/of ict een belangrijke rol speelt/spelen en die bereid zijn een groep meisjes te ontvangen, worden eveneens van harte uitgenodigd zich aan te melden.
Meer informatie op www.girlsday.nl
U kunt zich ook aanmelden voor de gratis digitale Girlsday-nieuwsbrief

 
 

ARBEIDSMARKT

Femme Metaal
In het kader van het project Femme Metaal wordt op dinsdagmiddag 6 maart in Utrecht de eerste landelijke Femme Metaal-bijeenkomst georganiseerd. De middag is bedoeld voor vrouwen met een technische of leidinggevende functie in de metaalbewerking; zie verder onder ‘Agenda’. Femme Metaal is een OOM/VHTO-project, dat vrouwen in de metaalbewerking zichtbaarder wil maken en de keuze van meisjes voor een metaalopleiding en een loopbaan in de metaal wil bevorderen.
Lees meer

 
 

ONDERZOEK

Minerva-Prijs in kader van FOm/v-Stimuleringsprogramma uitgereikt
Op 27 oktober 2006 ontving Dr. Sylvie Roke de tweejaarlijkse Minerva-Prijs van de Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM). Roke krijgt de prijs voor een artikel waarin zij een nieuwe toepassing beschrijft van vibrational sum frequency generation, een techniek die is ontwikkeld om de moleculaire eigenschappen van het oppervlak van submicrondeeltjes in suspensie te bestuderen.

De Minerva-Prijs is onderdeel van het FOm/v-Stimuleringsprogramma. In dit stimuleringsprogramma worden activiteiten georganiseerd om meer vrouwelijke fysici te behouden voor de wetenschap. De Minerva-prijs is bestemd voor de beste wetenschappelijke publicatie uit de voorgaande twee jaar door een vrouwelijke wetenschapper over een natuurkundig onderwerp. De prijs is ingesteld om vrouwelijke onderzoekers in de natuurkunde meer zichtbaar te maken door excellente vrouwelijke fysici voor het voetlicht te brengen en een impuls te geven aan de carrière van de prijswinnares. Aan de prijs is een geldbedrag van 5.000 euro verbonden, door de winnares vrij te besteden.

Lees meer over het FOm/v-Stimuleringsprogramma
Lees meer over Dr. Sylvie Roke

Vrouwennetwerk UU laat startende vrouwelijke wetenschappers vertellen
Tijdschrift Pandora zet in de rubriek ‘Net begonnen’ jonge vrouwelijke wetenschappers in de spotlight om te laten zien hoe vrouwen fris aan de start tegen een aantal zaken aankijken. In het decembernummer komt scheikundige Lia Verhoeff aan het woord. Zij is winnaar van de Unilever Research-prijs en is onlangs begonnen aan een aio-baan. Zij vertelt over haar fascinatie voor spontane processen. Ook vertelt zij hoe haar keuze om scheikunde te gaan studeren tot stand is gekomen.

Pandora is te downloaden vanaf de website van het Vrouwennetwerk UU.

 
 

OVER DE GRENS

Franse maatregelen ter verhoging aandeel vrouwelijke wetenschappers
Een Franse ministeriële commissie, ingesteld in januari 2006 en gericht op gender gelijkheid in hoger en wetenschappelijk onderwijs, heeft aangedrongen op maatregelen die wetenschappelijke carrières voor vrouwen aantrekkelijker maken.
In haar rapport, dat op 11 december 2006 verscheen, adviseert de commissie onderzoeksinstellingen en instituten in het hoger onderwijs hun beleid rond gendergelijkheid duidelijker te beschrijven. Verder zouden de toelagen voor PhD’s moeten worden uitgebreid met regelingen ten bate van zwangerschaps- en adoptieverlof.
Lees meer

VS ziet gestage groei in percentages bèta/technische vrouwen
In de afgelopen vier decennia is in de VS het percentage vrouwen dat met succes een hogere bèta/technische opleiding afrondt substantieel gestegen. In 1966 bedroeg de vrouwelijke uitstroom uit de bachelor-opleidingen in die sectoren 24,8%, in 2004 was dat percentage toegenomen tot 50,4%. Van degenen die in 1966 een bèta/technische master behaalde was in 1966 13,3% vrouw, en in 2004 43,6%. Kijken we naar de gepromoveerden op bèta/technisch gebied, dan was het aandeel vrouwen in 1966 8% en in 2004 37,4%. In de VS bestaat nu een kwart van de beroepsbevolking in bèta/technische werkvelden uit vrouwen. Als je inzoomt op de verschillende beroepen/functies, dan blijkt dat er sprake is van een grote spreiding. Wat opvalt is dat bij beroepen waarvoor veel wiskundige kennis nodig is, zoals veel technische beroepen, erg weinig vrouwen te vinden zijn. De voorzitter van de Commission on Professionals in Science and Technology, die deze cijfers verzameld heeft, denkt dat vrouwen deze beroepen vermijden. De commissie heeft geconstateerd dat het aandeel etnische minderheden in bèta/techniek niet in dezelfde mate is toegenomen als het aandeel vrouwen.

Lees verder op website van Inside Higher Ed, de online bron voor nieuws, opinie en banen voor hoger opgeleiden.

 
 

UIT DE MEDIA

Ict’ers zijn ook mensen
In NRC Handelsblad van 13 januari schrijft Jacqueline Kuijpers over de impopulariteit van de studie informatica bij meisjes. Hoewel vrijwel alle jongeren, jongens én meisjes, dagelijks voor hun plezier vele uren achter hun computer zitten, is het voor de meeste meisjes een brug te ver om informatica te gaan studeren. Van alle afgestudeerde ict’ers is slechts één op de tien vrouw. Dat is ver onder het Europese gemiddelde van 30%.
De Iraanse Ghazaleh Givi (26) vertelt dat in haar land evenveel meiden als jongens informatica studeren. Ook bij natuurkunde, wiskunde en scheikunde is in Iran de verdeling fifty-fifty, aldus Ghazalev. Annelies Verhelst (20) ontkent dat haar studie, bedrijfskundige informatica, technisch en moeilijk is. ‘Je hebt er niet eens wiskunde voor nodig. Ik heb zelf het profiel Cultuur & Maatschappij. Bij bedrijfskundige informatica leer je veel over de organisatie en structuur van bedrijven en bedrijfsprocessen, omdat je later in je werk deze processen met ict moet kunnen ondersteunen. Je moet dus goed naar mensen kunnen luisteren en hun wensen vertalen in een technische oplossing.’
Meisjes, maar ook een deel van de jongens, denken vaak dat je met een studie informatica alleen kunt gaan programmeren. Maar in feite kun je met deze opleiding heel breed terecht, van webdesigner tot consultant. En er is veel werk in de ict.
In het artikel wordt ook aandacht besteed aan Ict-STER, een project van vo-scholen, hbo- en wo-instellingen en het bedrijfsleven, geïnitieerd door de VHTO, dat de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de ict integraal aanpakt. Het project heeft zowel genderinclusieve ict-onderwijsvernieuwing als gendersensibilisering van docenten/decanen/ouders en een betere voorlichting van vrouwelijke leerlingen en studenten als doel. Daarbij worden onder andere vrouwelijke rolmodellen ingezet.
www.ictster.nl
www.spiegelbeeld.net (rolmodellendatabase)

 
 

PUBLICATIES

Emancipatiemonitor 2006
In de in december 2006 verschenen vierde editie van de Emancipatiemonitor, de Emancipatiemonitor 2006, constateren de auteurs van CPB en CBS dat er op enkele onderdelen van het (vrouwen)emancipatieproces vooruitgang is geboekt, maar dat er vaker sprake is van stagnatie. De groei die in de jaren 1990 op tal van terreinen zichtbaar was, is in het begin van deze eeuw afgezwakt of zelfs tot stilstand gekomen.
Lees meer

Beyond Bias and Barriers: Fulfilling the Potential of Women in Academic Science and Engineering
Er moet een grotere inspanning worden geleverd om vrouwelijke faculteitsleden op technische faculteiten te behouden. Dit staat in het rapport Beyond Bias and Barriers: Fulfilling the Potential of Women in Academic Science and Engineering, uitgegeven door de National Academies Press (VS). Volgens co-auteur Alice Merner Agogino, hoogleraar en hoofd van het department of Mechanical Egineering aan de University of California in Berkeley, hebben diverse vrouwelijke medewerkers de universiteit onlangs verlaten vanwege het vrouwonvriendelijke klimaat. Deze vrouwen vonden de pogingen om te komen tot meer diversiteit in het wetenschappelijk personeel halfslachtig, ineffectief en ongefundeerd. In het rapport zijn ook strategieën te vinden om het geweldige potentieel aan vrouwen – de helft van de wereldbevolking – te stimuleren een bijdrage te leveren aan techniek en de technische wetenschap.

De ongecorrigeerde voorpublicatie is kosteloos online te lezen via de website van de National Academies Press. Een definitieve gedrukte versie in hardback kan er ook worden gekocht.

 
 

AGENDA

FEBRUARI

Minister A.J. de Geus bezoekt EQUAL-projecten VHTO
Minister A.J. de Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid brengt op 12 februari een werkbezoek aan de VHTO om zich te informeren over het EQUAL-project ‘Ict-STER’ en de Glazen Muur-pilotprojecten ‘Vmbo-mbo-brug’ en ‘Oriëntatiebrug voor N-profielmeisjes’.
Datum: maandag 12 februari 2007
Locatie: IBM, Amsterdam
Besloten bijeenkomst

MAART

Eerste Femme Metaal-bijeenkomst in het Spoorwegmuseum
In opdracht van OOM organiseert de VHTO op dinsdagmiddag 6 maart de eerste Femme Metaal-bijeenkomst. Zie elders in dit e-zine voor meer bijzonderheden.
Datum: 6 maart 2007
Tijd: 13.00 uur – 17.00 uur
Locatie: Spoorwegmuseum Utrecht
Bestemd voor: vakvrouwen, vrouwelijke professionals en vrouwelijke leidinggevenden in de metaalbewerking
Meer informatie en aanmelding: info@oom.nl

Meer meisjes in de bètatechniek
In samenwerking met het Universum Programma van het Platform Bèta Techniek organiseert de VHTO op 8 maart de conferentie 'Meer meisjes in de bètatechniek. Wat een school kan doen: meer aandacht voor zelfbeeld, ambitie en bèta-identificatie’. De conferentie wordt georganiseerd in navolging van de geslaagde conferentie over meisjes en de N-profielen van begin 2006. Decanen, docenten, mentoren en schoolleiders krijgen op 8 maart praktische handreikingen hoe zij meisjes meer en beter kunnen stimuleren hun ambities te verleggen naar de bètatechniek.
Datum: 8 maart 2007
Tijd: 09.30 uur - 17.00 uur
Locatie: Meeting Plaza, Maarssen
Bestemd voor: decanen, mentoren, docenten en schoolleiders van alle scholen en volgscholen die deelnemen aan het Universum Programma en van andere bèta-actieve en vernieuwende scholen.
Meer informatie en aanmelding: vhto@vhto.nl, www.vhto.nl, www.universumprogramma.nl

APRIL

Training Seminars for Women Scientists
Van april 2007 tot januari 2008 worden in Brussel in totaal 16 vierdaagse Training Seminars for Women Scientists georganiseerd. De seminars zijn bedoeld voor vrouwelijke wetenschappers (uit alle disciplines) die nog geen dienstverband als hoogleraar hebben maar wel gekwalificeerd zijn voor een benoeming als zodanig. De deelnemers treden toe tot een Europees netwerk van vrouwelijke wetenschappers. Per seminar kunnen 14 vrouwen deelnemen. Aanmelden is mogelijk tot en met eind juni.
Data: april 2007 tot januari 2008, 16x vierdaags seminar
Locatie: Brussel
Bestemd voor: vrouwelijke wetenschappers die gekwalificeerd zijn om door te stromen naar de positie van hoogleraar
Kosten voor deelname: 250 euro
Meer informatie en aanmelding: CEWS

Doorlopend VO, conferentie over aansluiting in het voortgezet onderwijs
Gezamenlijke conferentie van de Adviesgroep vmbo, het Tweede Fase Adviespunt en Onderbouw-VO. Thema is de aansluiting binnen het voortgezet onderwijs, met name de aansluiting tussen onderbouw en bovenbouw.
Data: 12, 17 en 20 april 2007
Locatie: 12 april: NH Koningshof, Veldhoven; 17 april: Nieuwe Buitensociëteit, Zwolle; 20 april: RAI, Amsterdam
Bestemd voor: docenten, middenkader en schoolleiders in onder- en bovenbouw van vbmo, havo en vwo.
Kosten voor deelname: 100 euro
Meer informatie: www.onderbouw-vo.nl

MEI

Studium Generale: GAMING, Girls can play that game!
Ict-STER wil met dit Studium Generale de interesse van jongeren en met name meisjes in ICT & gaming vergroten.
Datum: 24 mei 2007
Tijd: 12.00 – 17.00 uur
Locatie: IBM, Amsterdam
Bestemd voor: vo-scholen, hbo, wo, ict-bedrijven
Meer informatie: vhto@vhto.nl en binnenkort op www.ictster.nl

Landelijke bijeenkomst ict-sterren
In het kader van het project Ict-STER wordt op 11 mei een landelijk event voor vrouwelijke ict-sterren (studentes, professionals, leerlingen en docenten) georganiseerd. De organisatie is in handen van de ict-studentes zelf. Het doel is netwerken en empowerment van de vrouwelijke ict-studenten en ict-professionals. De verwachte opkomst is 50 ict-studentes, 10 vrouwelijke ict-professionals (uit de database Spiegelbeeld) en 20 vrouwelijke docenten (hoger onderwijs).
Datum: 11 mei 2007
Bestemd voor: vrouwelijke ict-studentes, -professionals, -leerlingen en -docenten
Meer informatie: Miranda Valkenburg HBO-i Stichting.

 
 

WEBLINKS

www.lnvh.nl
Website van het landelijk netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (lnVH). Dit netwerk heeft ten doel het bevorderen van een evenredige vertegenwoordiging van vrouwen binnen de universitaire gemeenschap.

Women in science
Informatie over het ‘Women in science’-programma dat het College van Bestuur van de TU/e in het leven heeft geroepen om vrouwelijke onderzoekers beter te laten doorstromen. Zie over dit onderwerp ook e-zine 8 onder 'Arbeidsmarkt'.

 
   

COLOFON
VHTO, landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek
T 020 6521295
E vhto@vhto.nl
W www.vhto.nl
Foto: Jos Poeder, Delft

Dit e-zine is samengesteld met financiële ondersteuning van het Ministerie van OCW.

Heeft u suggesties, commentaar, ideeën? Laat het ons weten via vhto@vhto.nl

 
    AANMELDEN/AFMELDEN
Wilt u iemand aanmelden? stuur een mail naar subscribe@vhto.nl
Wilt u zich afmelden? stuur een mail naar unsubscribe@vhto.nl