ONDERWIJS

Vmbo-meiden in the picture
Dit schooljaar zijn er wederom verschillende initiatieven om de mogelijkheden van techniek en ict onder de aandacht te brengen van vmbo-meiden. Onlangs is de Vmbo-mbo-brug voor de derde keer van start gegaan. Naast de vertrouwde regio’s Den Haag en Hilversum doen vanaf januari in elk geval de regio’s Zeeland, Apeldoorn en Nijmegen mee. Ook in deze regio’s krijgen vmbo-t meisjes in het voorlaatste jaar alsnog de kans zich te oriënteren op een toekomst in techniek of ict. Zij zullen in een programma van 12 weken verschillende opleidingen en bedrijven bezoeken en daar actief aan de slag gaan onder leiding van (liefst) vrouwelijke studenten en professionals. De Vmbo-mbo-brug 2007-2008 wordt mogelijk gemaakt door financiering van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Twee vmbo scholen die participeren in de Vmbo-mbo-brug, nemen ook deel aan een vmbo-t-ambitiegroep die door OTC Haaglanden is gestart met steun van het Platform Bèta Techniek. Ten slotte zal de VHTO in opdracht van het Ambitie Programma Vmbo van het Platform Bèta Techniek haar expertise inzetten ten behoeve van de Vmbo-Ambitie-scholen.
Lees meer

Meisjes en bèta/techniek. Aanbod voor scholen in Universum Programma
Scholen die deelnemen aan het Universum Programma van het Platform Bèta Techniek kunnen dit jaar kiezen uit een nog uitgebreider pakket activiteiten om meer meisjes te enthousiasmeren voor een natuurprofiel en een bèta/technische vervolgopleiding:

• Speeddaten met vrouwelijke professionals voor derdeklas meisjes.
• Informatiepakket voor decanen ten behoeve van profielkeuzevoorlichting voor ouders van derdeklas leerlingen.
• Speeddaten met studentes en vrouwelijke professionals voor N-profiel-meisjes.
• Organisatie van (een deel van) een studiemiddag voor bètadocenten en schooldecanen.
• Benchmark van het keuze(begeleidings)traject van de leerlingen op een school via de webtool UP-leerlingenkeuze.

Scholen die deelnemen aan het Universum Programma en die geïnteresseerd zijn in een of meer van deze activiteiten kunnen contact opnemen met vhto@vhto.nl.
Lees meer

Cursussen in bètabrug UvA weer van start in februari 2008
Sinds februari 2005 biedt de UvA via een bètabrugtraject potentiële studenten die niet voldoen aan de ingangseisen, een brugjaar aan om alle papieren te vergaren die nodig zijn om een bètastudie te kunnen volgen. In het traject krijgen de deelnemers daarnaast ook de gelegenheid om academische vaardigheden te ontwikkelen en kunnen zij vakken volgen in de reguliere bètaopleiding, samen met universitaire studenten. In september 2007 publiceerde de bètabrug een boekje (niet meer leverbaar) met achtergronden en verhalen van studenten, docenten en de coördinator bètabrug. Hierin staat ondermeer te lezen dat het bètabrugtraject is opgezet naar Zweeds voorbeeld waar een brugjaar zorgde voor een extra instroom van met name meisjes in de bètastudies. Bij aanvang van het Nederlandse bètabrugtraject werd het binnenhalen van meer meisjes in bèta/technische studies ook expliciet als doel gesteld. Dit doel is inmiddels gehaald: de groepen van Bètabrug bestaan voor de helft uit meisjes. Dat is hoog in vergelijking met de verhouding in bètaopleidingen tot nu toe (zie ook cijfers op www.vhto.nl/barometer). In februari 2008 starten nieuwe cursussen in deeltijd voor mensen met een deficiëntie voor natuurkunde en/of biologie. Ook wiskunde wordt dan opnieuw aangeboden.
Meer informatie en aanmelden: www.studeren.uva.nl/betabrug.

Conferentie Bèta Tactiek
Op 15 november 2007 vond de conferentie Bèta Tactiek van het Sprintprogramma van het Platform Bèta Techniek plaats. De conferentie ging over bèta en techniek in de aansluiting van voortgezet onderwijs (vo) naar hoger onderwijs (ho) en in het hoger onderwijs zelf. In hun Sprintprogramma ontwikkelt het Platform Bèta Techniek onder andere in samenwerking met de VHTO veel activiteiten die gericht zijn op de in-, door-, en uitstroom van meisjes in het hoger technisch onderwijs. In de vooraanmeldingen van het hoger onderwijs is een opwaartse trend te signaleren in de bèta/technische opleidingen. Helaas zijn deze vooraanmeldingen nog niet uitgesplitst op sekse. Deze vooraanmeldingen werden als kleine successen van de uitgevoerde programma’s binnen Sprint genoemd. Op de conferentie waren veel workshops georganiseerd die het keuzegedrag van jongeren, meisjes en jongens, belichtten.
Lees meer

Symposium over meisjes en techniek op 4 oktober 2007
Op 4 oktober organiseerde Kenteq, OOM, OTIB en de VHTO het symposium ‘Meisjes en techniek’. Els Führing, beleidsmedewerker bij het Opleidings- en Ontwikkelingfonds voor de Metaalbewerking (OOM) lichtte op dit symposium de campagne Femme Metaal toe. Met deze campagne wil OOM meer meisjes enthousiasmeren voor een loopbaan in de metaalbewerking. Femme Metaal valt binnen het OOM-beleid om aandacht te geven aan diversiteit op arbeidsmarkt vanuit gedachte: ‘waarom talent laten liggen’?. Femme Metaal bevat verschillende praktische instrumenten om meisjes te stimuleren voor techniek te kiezen:

• Een website met database met vakvrouwen die bijdragen leveren aan voorlichtingsactiviteiten voor meisjes.
• Een beroepenwaaier die meisjes de veelzijdigheid aan beroepen in de metaalbewerking laat zien aan de hand van verhalen van vakvrouwen.
• Filmpjes waarin vakvrouwen vertellen over hun plezier in hun werk en de redenen waarom zij voor deze sector hebben gekozen.

Tijdens de discussie naar aanleiding van de presentaties waren alle deelnemers het erover eens dat het samenwerkingsverband ‘Jaar van de Techniek’ veel mogelijkheden biedt om structurele aandacht te geven aan meisjes. Alle partijen in dit samenwerkingsverband zouden moeten worden aangespoord om in hun uitingen en activiteiten meisjes als expliciete doelgroep mee te nemen.
Lees meer

ARBEIDSMARKT

Berichtgeving over meisjes/vrouwen en bèta/techniek op websites technische arbeidsmarkt
Dat er meer aandacht moet komen om meisjes en vrouwen te interesseren voor een baan in de techniek begint door te dringen in organisaties op de technische arbeidsmarkt. Op de websites Technische Vacaturebank.nl en Jaar van de Techniek.nl bijvoorbeeld is berichtgeving te vinden over het stimuleren van meisjes en vrouwen om voor banen in technische branches te kiezen. Op de laatste website staat een overzicht van activiteiten die kunnen worden ingezet om het aandeel meisjes en vrouwen in bèta/techniek te vergroten.
Bericht Technische Vacaturebank.nl

Women Inc. Festival
Op zaterdag 1 en zondag 2 december vond het Women Inc. Festival plaats in Amsterdam. Rond de 500 (voornamelijk) vrouwen liepen rond op dit festival en namen deel aan allerlei verschillende workshops over bijvoorbeeld vrouwen in bèta en techniek, het combineren van werk en privé, salarisonderhandeling, meer vrouwen aan de top van het bedrijfsleven. Ook waren er dans- en zangworkshops met bekende vrouwen als Mathilde Santing.
Het festival werd in aanwezigheid van Prinses Maxima geopend. Tijdens de opening werden de genomineerden van de Women Inc. Stimuleringsprijs aan het publiek voorgesteld. De prijs werd op zondag toegekend aan de initiatieven Four Elements of Hiphop, Mama Wil en Czaar Bazaar (project ten behoeve van interculturele integratie en participatie van migrantenvrouwen. Zij integreren via omscholing en training (weer) in het arbeidsproces). De VHTO was uitgenodigd om in het kader van het ESF-Equal project De Glazen Muur een workshop te verzorgen over het doorbreken van de ‘muren’ tussen zogenaamde mannen- en vrouwenberoepen, met als focus bèta en techniek.
Lees meer

Regionaal Opleidingsbedrijf Installatietechniek Oost werft vrouwen
Het Regionaal Opleidingsbedrijf Installatietechniek Oost (ROI Oost) plaatste dit najaar in de Stentor een advertentie om vrouwelijke onderhoudsmonteurs te werven. De advertentiecampagne is onderdeel van een traject ‘onderhoudende vrouwen’ om meer vrouwen te laten instromen in de elektro- en installatietechniek. ROI Oost constateerde eerder dit jaar dat er een tekort is aan onderhoudsmonteurs. Omdat vrouwen vaak precies zijn in hun werk, netjes en klantvriendelijk - eigenschappen die goed passen bij de functie van onderhoudsmonteur – heeft ROI Oost gekozen voor een wervingstraject dat specifiek is gericht op vrouwen. In een brainstorm met enkele installatiebedrijven inventariseerde zij de wensen van deze werkgevers en stelden het volgende programma vast:

• Praktische scholing gedurende minimaal 3 en maximaal 6 maanden.
• Gedurende de opleiding een aantal stages bij bedrijven.
• Coaching bij het bedrijf, en een leerlingbegeleider vanuit ROI Oost.
• Aansluitend een dienstverband voor bepaalde tijd bij ROI Oost.
• Na de bepaalde tijd bij het ROI een dienstverband bij een bedrijf.

Het ROI doet de werving en de eerste gesprekken, daarna volgt een gesprek bij het bedrijf. ROI Oost zoekt nog vrouwen voor bedrijven in Zwolle, Amsterdam en Deventer. Vereiste daarbij is dat de vrouwen in bezit zijn van rijbewijs B. Fulltime beschikbaarheid (40 uur p/w) heeft de voorkeur. Meer informatie beschikbaar bij ROI Oost, Erik Nijhof.

ONDERZOEK

Helma van Rijn beste afstudeerder TU Delft 2007
Helma van Rijn van de faculteit Industrieel Ontwerpen is tot Beste Afstudeerder van 2007 uitgeroepen. Ze werd gekozen uit de beste afstudeerders van de acht Delftse faculteiten. In haar afstudeerproject heeft ze zich gericht op taalontwikkeling bij autistische kinderen. Van Rijn heeft speelgoed ontwikkeld waarmee autistische kinderen op een nieuwe manier woordjes kunnen leren.
De verkiezing van de ‘Beste afstudeerder van de TU Delft’ is een initiatief van het Universiteitsfonds Delft (UfD). Max van der Laan, directeur van het UfD: ‘Wij willen graag via deze prijs laten zien welke talenten er onder de TU Delft-studenten zitten. Tegelijkertijd willen wij de talentvolle studenten zelf belonen voor hun inzet. Overigens zijn de bekroonde studenten zich tijdens het afstuderen niet bewust dat ze kans maken op deze prijs. Zij worden ‘stiekem’ voorgedragen door hun begeleidende hoogleraar. Gelukkig is het voor hen altijd een aangename verrassing als ze vernemen dat ze de beste afstudeerder van hun faculteit zijn geworden.’ Het is de derde keer dat uit het midden van de beste afstudeerders van de faculteiten de beste van de universiteit wordt gekozen. Alle acht kregen een oorkonde, een bronzen legpenning en duizend euro. Helma van Rijn is inmiddels promovenda aan de TU Delft.
Meer informatie op www.tudelft.nl

Rosalind Franklin Fellowship bij faculty Mathematics and Natural Sciences, RUG
Bij de Universiteit Groningen staan 5 Tenure Track posities op het niveau van Assistent Professor open voor ambitieuze en creatieve vrouwelijke wetenschappers die uitblinken in een van de volgende disciplines: wiskunde, natuurwetenschappen, astronomie, chemie, biologie, farmacie, milieuwetenschappen, en kunstmatige intelligentie. Deze wetenschappers kunnen zich aanmelden voor een fellowship van vijf jaar waarin zij de kans krijgen een eigen onafhankelijke lijn van onderzoek te ontwikkelen in samenwerking met collega’s van de Rijksuniversiteit Groningen en daarbuiten. Sluitingsdatum voor aanmelden is 15 januari 2008.
Meer informatie op www.rug.nl

OVER DE GRENS

WiTEC Winter Newsletter
De WiTEC Winter Newsletter is verschenen. De Newsletter is gepubliceerd op de website van WiTEC.

Enrollment surge for women
Op de website insidehighered.com verscheen in augustus een artikel onder de titel ‘Enrollment surge for women’ over de Amerikaanse situatie aan universiteiten waar – net als in Nederland - minder vrouwelijke dan mannelijke studenten in technische studies te vinden waren. Men zag echter dat de vrouwelijke studenten die wel een technische studie volgden, hoog presteerden en dat weinig vrouwen uitvielen. Bovendien was er een toenemende interesse zichtbaar van vrouwelijke studenten in studies als life sciences, biomedical engineering, environmental engineering. De Amerikaanse universiteiten hebben er daarom werk van gemaakt om specifiek meer vrouwelijke studenten te interesseren in technische studie door:

• zich specifiek op meisje te richten in de voorlichting
• betere communicatie over de uitgangspunten waaronder ‘cooperation, teamwork and how science and technology can allow students to positively impact the world around them’
• afstemming van eigen activiteiten op landelijke stimuleringscampagnes
• vrouwelijke leerlingen in voortgezet onderwijs uitvoerig voor te lichten over loopbanen in wetenschap en techniek (onder andere in schoolkampen)

Inmiddels is er in de Verenigde Staten een duidelijke opwaartse trend in de instroom van vrouwelijke studenten in deze studies waar te nemen.
www.insidehigered.com

PUBLICATIES

Aandacht voor keuze voor bèta/technische vervolgopleiding in Technotopics II
In oktober 2007 verscheen Technotopics II bij het Platform Bèta Techniek. De bundel besteedt aandacht aan een aantal specifieke ontwikkelingen en maatschappelijke vragen. Belangrijk aandachtspunt in deze tweede bundel is de keuze voor een bèta/technische opleiding. Annemarie van Langen richt in haar artikel de aandacht specifiek op de keuze voor bèta/technisch onderwijs door meisjes op havo en vwo. In haar bijdrage stelt zij onder andere aan de orde dat in landen waar minder keuzevrijheid is in het samenstellen van vakkenpakketten de deelname van meisjes aan bèta/technisch onderwijs veel hoger is dan in Nederland. De invoering van de keuzeprofielen in 1998 heeft weliswaar de keuzemogelijkheden in het Nederlandse onderwijs op havo en vwo ingeperkt, maar de invoering van het lichtere profiel Natuur&Gezondheid naast het zwaardere Natuur&Techniek heeft juist ingespeeld op de neiging van meisjes om een minder zware bètakeuze te maken dan ze zouden aankunnen. Het aanpassen van de profielen, het afschaffen van de deelvakken, en het stellen van ‘zwaardere’ eisen door opleidingen in het hoger onderwijs zouden dit wellicht kunnen tegengaan.

Tegelijkertijd met Technotopics II verscheen de Technomonitor. Ten opzichte van de samenvatting uit november 2006 is deze versie ‘verrijkt’ met een hoofdstuk waarin de Nederlandse situatie van bèta/technici in Research & Development en innovatie aan een internationale vergelijking wordt onderworpen waarbij expliciet aandacht is voor de m/v verhouding op dit vlak.

Technotopics II, Platform Bèta Techniek, oktober 2007, www.platformbetatechniek.nl/technotopics
ROA, Technomonitor De kenniseconomie: liggen we op koers?, Platform Bèta Techniek, 2007, www.platformbetatechniek.nl/technomonitor
Lees ook het artikel op basis van de samenvatting van de Technomonitor in
e-zine 9 (najaar 2006).

AGENDA

DECEMBER

The Rising Ict-STER Experience
Op 12 december wordt het project Ict-STER afgesloten met de feestelijke slotconferentie ‘The Rising Ict-STER Experience’. Tijdens de conferentie wordt het Ict-STER handboek over de inzetbaarheid van rolmodellen gepresenteerd. Verder worden er Awards uitgereikt aan vo-meisjes, ict-studenten en professionals die als vrouwelijke rolmodellen een bijdrage hebben geleverd aan een bredere bekendheid van de mogelijkheden van ict.
Datum: 12 december 2007
Tijd: 10.00u – 18.00u
Locatie: Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, Hilversum
Bestemd voor: Alle doelgroepen van het project Ict-STER, waaronder – meisjes, docenten en ouders in primair onderwijs – meisjes, docenten, decanen en ouders in voortgezet, hoger en wetenschappelijk onderwijs – professionals en werkgevers in het bedrijfsleven – beleidsbepalers bij landelijke en regionale overheden – media.
Meer informatie: www.ict-ster.nl/slotconferentie

KennisCafé over vrouwen in de wetenschap
Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in de hogere regionen van de wetenschappelijke wereld. Waardoor komt dit? Hoe kan dat veranderd worden? Met medewerking van onder andere Mineke Bosch (Centre for Gender en Diversity, Universiteit van Maastricht) en Els Goulmy (hoogleraar transplantatiebiologie Universiteit Leiden, winnaar Spinozapremie 2002, voorzitter Stichting Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren). Iedere maand organiseren het Utrechtse debatcentrum TUMULT, de Volkskrant en Universiteit Utrecht een KennisCafé.
Datum: 19 december 2007
Tijd: 20.00 uur
Locatie: Hofman Café, Janskerkhof 17a, Utrecht.
Bestemd voor: wetenschappers, studenten, journalisten en iedereen met interesse in wetenschap.
Meer informatie: www.tumultdebat.nl

FEBRUARI

Expertmeeting Vmbo-meisjes en techniek/ict
In het kader van het Ambitie Programma van het Platform Bèta Techniek is er op 7 februari een expertmeeting over de mogelijkheden om vmbo-meisjes enthousiast te maken voor techniek en ict. Veel meisjes op het vmbo sluiten een breed scala aan beroepen en functies in techniek en ict uit zonder daarmee kennis te hebben gemaakt. Dat is niet alleen voor hen een gemiste kans, ook de technische sector is er niet bij gebaat dat zoveel potentieel talent onbenut blijft.
Om het potentieel aan te boren is het goed om meisjes stapsgewijs kennis te laten maken met techniek en ict door hen rond te laten kijken bij verschillende mbo-beroepsopleidingen en bedrijven, hen in contact te brengen met vakvrouwen en hen te begeleiden en te ondersteunen in hun keuzeproces. Ook door techniek en ict op andere manieren aan te bieden in het vmbo kunnen wellicht veel meer meisjes en jongens geïnteresseerd raken. Al deze aspecten komen op de expertmeeting aan bod.
Naast presentaties over het keuzeproces van meisjes en over oriëntatietrajecten in samenwerking met roc’s en bedrijven, zijn er gesprekken met vernieuwers van het vmbo-onderwijs en speeddatesessies met vakvrouwen en mbo-studentes. De expertmeeting eindigt met het vaststellen van actieplannen om de instroom van meisjes in techniek en ict daadwerkelijk te gaan verhogen in het kader van het Ambitie Programma.
Datum: 7 februari 2008
Tijd: 10.00u – 16.30u
Locatie: Centraal in het land
Bestemd voor: Duo’s van managers en docenten van Vmbo-Ambitie-scholen
Meer informatie en aanmelden: www.ambitieprogramma.nl

MAART

Dig-e-vent
De Informatie en Communicatie Academie (ICA) van de Hogeschool van Arhem en Nijmegen organiseert in maart weer het jaarlijkse Dig-e-vent. Op dit evenement kunnen jongeren kennismaken met de mogelijkheden van ict. Het evenement draagt er zorg voor dat de beeldstijl en 'tone of voice', het inhoudelijke programma en het uitnodigingsbeleid voor sprekers 'genderinclusief' zijn. De ICA participeert in het ESF-Equal project Ict-STER.
Datum: 11 en 12 maart 2008
Tijd: 10.00u – 17.00u
Locatie: Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
Bestemd voor: Aankomend studenten
Meer informatie: www.digevent.nl

NOVEMBER

Vliegende Hollanders 2008
Het Platform Bèta Techniek organiseert op 11 november 2008 voor de tweede maal de grootscheepse Science & Technology summit ‘Vliegende Hollanders’. Op de summit zal de aandacht voor meisjes niet ontbreken. De VHTO zal op verschillende manieren haar bijdrage leveren.
Datum: 11 november 2008
Locatie: Passengers Terminal Amsterdam
Meer informatie: www.platformbetatechniek.nl

WEBLINKS

NISWIST
Ook Korea heeft een nationale organisatie die vrouwen in wetenschap en technologie ondersteunt: NISWIST, National Institute for Supporting Women in Science and Technology. Hun website verschaft uitgebreide informatie over hun activiteiten.

COLOFON
VHTO, landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek
T 020 6521295
E vhto@vhto.nl
W www.vhto.nl
Foto: Jos Poeder, Delft

Dit e-zine is samengesteld met financiële ondersteuning van het Ministerie van OCW.

Heeft u suggesties, commentaar, ideeën? Laat het ons weten via vhto@vhto.nl