De aantrekkelijkheid van technische of ICT-snijvlakopleidingen
In 1999 sprak AXIS (voorloper van het Deltapunt - Platform Bèta/Techniek) al over herontwerp van technische opleidingen. AXIS liet zien dat het opleidingsaanbod (in het hbo) gedomineerd werd vanuit de klassieke beroepsinhouden en dat daarmee de breedte van de arbeidsmarkt op dit moment niet meer wordt gedekt. Vijf jaar later zijn de technische en ICT-snijvlakopleidingen, dwz. opleidingen op het snijvlak van techniek of ICT en een andere discipline zoals gezondheidszorg, ontwerpen, multimedia, niet meer weg te denken uit het onderwijsveld. Deze opleidingen blijken een sterke aantrekkingskracht uit te oefenen op bredere groepen studenten, waaronder meisjes.
Met name de ontwikkeling van multimedia heeft voor het ontstaan van opleidingen gezorgd die zich op het snijvlak van communicatie, cultuur, marketing, ontwerpen en technologie bevinden. Hier is Communicatie & Multimedia Design (CMD, o.a. Hogeschool Rotterdam) ofwel Interactieve Media (HvA) ofwel ICT Media Design (Fontys Eindhoven) een voorbeeld van (zie ook elders in dit e-zine). Het landelijk gemiddelde percentage meisjes dat bij deze opleiding instroomt is 22%, veel meer dus dan gemiddeld in het htno (14%).
Opvallend is dat de CMD-opleiding van de Hogeschool Rotterdam, die 'inwoont' bij de Willem de Kooning Academie (academie voor beeldende kunsten), in 2003 ruim eenderde meisjes trekt (34%). In hetzelfde jaar stroomt in dezelfde opleiding van de Haagse Hogeschool slechts 9% meisjes in. In Den Haag is CMD te vinden bij de informatica-opleidingen. Informatica is niet populair bij meisjes. Het lijkt er dus sterk op dat het niet alleen van belang is welke andere discipline in een snijvlakopleiding wordt gecombineerd met techniek of ICT, maar ook of de fysieke omgeving van de opleiding een uitstraling heeft die voor meisjes aantrekkelijk is.
De eerste snijvlakopleiding - avant la lettre - was waarschijnlijk Industrieel Product Ontwerpen. Deze populaire opleiding bestaat sinds 1994 en heeft vanaf de start veel meisjes getrokken. In 2003 is het aandeel meisjes dat instroomt gemiddeld 27% (thans op 6 hogescholen). De Haagse Hogeschool startte als eerste deze opleiding en had de afgelopen vijf jaar gemiddeld een instroom van 33% meisjes.
Biomedische Technologie aan de Technische Universiteit Eindhoven leidt studenten eveneens op tot breed inzetbare ingenieurs die in staat zijn technologische en medische kennis te integreren. Vanaf 1998 ligt de gemiddelde instroom van vrouwelijke studenten op 43%. Dat is een vrij hoog percentage vrouwelijke studenten voor een technische studierichting aan een technische universiteit. Snijvlakopleidingen lijken dus een goede strategie om meer meisjes te interesseren voor technische opleidingen.

Dit e-zine is samengesteld met financiële ondersteuning van het Ministerie van OCW.

Heeft u suggesties, commentaar, ideeën? Laat het ons weten vhto@vhto.nl