Emancipatiemonitor 2004
Eind vorig jaar is de Emancipatiemonitor 2004 verschenen, die de voortgang van het emancipatieproces op tal van terreinen beschrijft. Volgens de monitor is de emancipatie zeker geen gelopen race. De meeste streefcijfers van 2010 lijken niet haalbaar. Dit heeft te maken met de economische malaise en met het zwakke emancipatiebeleid van de overheid. De nieuwe Levensloopregeling, Wet arbeid en zorg en Wet kinderopvang zullen naar verwachting weinig bijdragen aan het vereenvoudigen van de combinatie werk/zorg. De plannen om de werkweek te verlengen zullen naar verwachting een stap terug betekenen in het emancipatieproces.
De in het kader van dit e-zine belangrijkste bevindingen van deze derde editie (de eerste verscheen in 2000, de tweede in 2002) zijn:

• Vrouwen zijn sinds 1997 oververtegenwoordigd in het hbo en maken bijna de helft uit van de studenten in het wo. Vrouwelijke studenten in het hbo en wo studeren sneller en halen vaker het diploma dan mannelijke studenten. Vrouwen kiezen nog steeds andere opleidingen dan mannen; deze seksesegregatie in de beroepskeuze neemt nauwelijks af.
  
• De verdeling van huishoudelijk werk is onder jongeren al scheef: meisjes besteden er tweemaal zoveel tijd aan als jongens. Vrouwen werken steeds vaker door als er kinderen komen. Een toenemend aandeel vrouwen en, met name, mannen vindt de moeder het meest geschikt voor de opvang van kleine kinderen. De organisatie van de arbeid, bijvoorbeeld de mogelijkheid om verlof te nemen of de werkuren aan te passen aan de thuissituatie, blijven belangrijker voorwaarden voor een hogere arbeidsparticipatie dan dat de man/vader minder gaat werken en meer huishoudelijke taken op zich neemt.
  
• Om meer vrouwen te laten doorstromen naar hogere functies lijkt een combinatie van maatregelen (met name stimuleringsmaatregelen, trainingstrajecten en mentoring) het meest effectief. Het is (nog) niet bekend of verbetering van arbeidsvoorwaarden en cultuurveranderingen bijdragen aan 'meer vrouwen naar/in de top'; meer onderzoek is gewenst.
  
• Werkgevers in Nederland denken conservatiever over emancipatievraagstukken dan de bevolking als geheel. Zij denken vooral negatief over werken in deeltijd, met name van leidinggevenden. Dit geeft volgens de helft van de werkgevers coördinatie- en managementproblemen.

Het monitoren van het emancipatieproces vloeit voort uit een opdracht van het ministerie van SZW. De monitor is een gezamenlijk product van SCP en CBS.

Emancipatiemonitor 2004, SCP/CBS, Den Haag, november 2004

Dit e-zine is samengesteld met financiële ondersteuning van het Ministerie van OCW.

Heeft u suggesties, commentaar, ideeën? Laat het ons weten vhto@vhto.nl