Inspectie van het Onderwijs: meisjes blijven te veel achter m.b.t. bèta/techniek

In het Onderwijsverslag 2004/2005, dat op 25 april is verschenen, besteedt de Inspectie van het Onderwijs net als in de voorgaande jaren aandacht aan bèta en techniek in het onderwijs. Twee problemen staan centraal:
• in vergelijking met andere landen kiezen in Nederland weinig leerlingen voor een bèta/technische opleiding
• het aantal meisjes en vrouwen in deze opleidingen blijft daarbij nog eens extra achter.
Als oorzaken voor het geringe animo voor bèta/techniek onder jongeren noemt de Inspectie:
• bèta/technische beroepen worden weinig aantrekkelijk gevonden
• jongeren vinden de opleidingen te weinig maatschappelijk gericht, te eenzijdig, theoretisch en moeilijk
• de opleidingen zijn te veel ‘mind on’ en te weinig ‘hands on’
• docenten zijn te weinig in staat om de belangstelling van de leerlingen te wekken door een eenzijdige theoretische opvatting over de vakken, achterblijvende didactiek, weinig toegesneden op verschillen tussen leerlingen, weinig verbanden met de buitenwereld en daardoor weinig enthousiasmerend; scholen beschouwen dit meer als gegeven dan als aandachtspunt bij innovatie
• in het primair onderwijs hebben leerkrachten weinig affiniteit met bèta en techniek.

Als mogelijke oorzaak voor de geringe deelname van meisjes aan bèta/techniek noemt de Inspectie verder de geringe flexibiliteit van instapmomenten. Leerlingen moeten al vroeg kiezen voor een bepaalde richting en op dat moment hebben meisjes nog geen positief beeld van bèta/techniek. Als ander belangrijk punt noemt de Inspectie het geringe zelfvertrouwen van meisjes wat betreft hun prestaties bij de exacte vakken.

In de Lissabon-doelstellingen is onder meer opgenomen dat de ongelijke verdeling tussen mannen en vrouwen in de bèta/technische studie- en beroepenwereld in 2010 verbeterd moet zijn. In een recent monitorrapport (2005) van de Europese Commissie komt naar voren dat Europa als geheel op het juiste spoor zit. Maar Nederland heeft samen met Malta en Cyprus het laagste aantal bèta’s onder de studenten hoger onderwijs. Met de vrouwen is het nog slechter gesteld: Nederland heeft verreweg het laagste percentage vrouwelijke bèta-afgestudeerden. Aan de andere kant blijkt er met de prestaties van Nederlandse leerlingen in de bètavakken niets mis te zijn.

Techniek in de onderbouw van het vo wordt als apart vak goed gegeven, maar het staat los van de bètavakken en speelt op scholen nauwelijks een rol bij het enthousiasmeren van leerlingen voor techniek in een meer algemene betekenis. Hoewel maar weinig meisjes voor een bèta/technische studie kiezen is het opvallend dat t.o.v. 2004 NT-meisjes significant meer voor een bètastudie hebben gekozen. De Inspectie concludeert hieruit dat scholen ervoor moeten zorgen dat meer meisjes voor NT kiezen, waarna ze ook vaker zullen doorstromen naar bètastudies.
Gebleken is echter dat als vo-scholen meer aandacht besteden aan bèta/techniekoriëntatie, meer meisjes doorstromen naar bèta/technische studies, ook vanuit het profiel NG. Het lijkt er dus op dat vooral stimulering van meisjeskeuzes richting bèta/techniek, of het nu NT- of NG-meisjes zijn, zoden aan de dijk zet.

Volgens de Inspectie moeten scholen worden uitgedaagd expliciet aandacht te besteden aan het aantrekkelijker maken van het curriculum voor meisjes door geschikte en gemengde contexten te kiezen, levensechte situaties als uitgangspunt te nemen, meer aandacht te besteden aan verbreding van de beroepsbeelden en vrouwelijke rolmodellen in te schakelen.
Inspectie van het Onderwijs, De staat van het onderwijs. Onderwijsverslag 2004/2005, Utrecht, april 2006

De vo-scholen die participeren in het Universum Programma trekken zich de achterblijvende participatie van meisjes aan bèta en techniek aan. UP-scholen profileren zich als bètaschool, of benoemen bèta/techniek als speerpunt in het beleid. Zij besteden extra aandacht aan het aanwakkeren van de interesse van meisjes voor bèta en techniek, onder andere bij de profielkeuze en de keuze voor een vervolgopleiding.
Universumprogramma

Dit e-zine is samengesteld met financiële ondersteuning van het Ministerie van OCW.

Heeft u suggesties, commentaar, ideeën? Laat het ons weten via vhto@vhto.nl