Technische Installatiebranche

Het Opleidings- en ontwikkelingsfonds voor het Technisch InstallatieBedrijf OTIB laat elke twee jaar arbeidsmarktonderzoek doen: Trends en ontwikkelingen in de Technische Installatiebranche.

Uit de rapportages blijkt dat werknemers in de Technische Installatiebranche (TI) hoofdzakelijk fulltime werkende autochtone mannen zijn. OTIB wil meer potentieel aanboren in groepen die in de TI ondervertegenwoordigd zijn, zoals vrouwen en allochtonen. OTIB vindt dit niet alleen van belang vanuit het oogpunt van de personeelsvoorziening, maar ook vanuit de markt. TI-bedrijven krijgen op hun afzetmarkten te maken met een steeds grotere verscheidenheid aan klanten en opdrachtgevers. Dat vraagt om meer evenwicht in de opbouw van het personeelsbestand.

Vier onderwerpen uit de rapportages worden belicht:

Aandacht voor diversiteit

In de arbeidsmarktrapportage van 2014 wordt afzonderlijk aandacht besteed aan diversiteit in de TI: vrouwen en etnische minderheden. Het deelonderzoek naar vrouwen in de TI is, net als enkele jaren eerder, uitgevoerd door ITS Radboud Nijmegen (in 2013).

Vrouwen zijn zwaar ondervertegenwoordigd in de TI-branche. In 2000 was het aandeel vrouwen 9%, in 1013 10%, een lichte toename dus. Van deze 10% is 17% (bijna 2200 vrouwen) werkzaam in een technische functie. Het aandeel vrouwen met een technische functie is wel toegenomen: in 2000 was dit nog 10%. De toename geldt bij vrijwel alle technische functies, maar vooral bij planning/werkvoorbereiding.

Mobiliteit van vrouwen

Vrouwen met een technische functie stromen naar verhouding vaker in en uit de TI dan mannen. Dat lijkt niet zozeer te maken te hebben met de werkinhoud of de werkbelasting. Op vragen over interessant werk, zelfstandigheid, eigen verantwoordelijkheid, tempo, salaris, sfeer en dergelijke verschillen de antwoorden van vrouwen nauwelijks van die van mannen. Er is één ding waarover mannen en vrouwen in technische functies duidelijk verschillen, namelijk de wens van veel vrouwen om flexibel te werken, met name de mogelijkheid parttime te werken. Vrouwen willen dat in verband met gezin en/of huishouden. Van de vrouwen met een technische functie werkt nog geen derde (32%) fulltime. Bij de mannen is dat 91%. Toch wil zowel een kwart van de mannen als een kwart van de vrouwen met een fulltime technische functie eigenlijk minder werken, liefst 25-32 uur. De meeste vrouwen met een technische functie in de TI hebben een dienstverband van minder dan 25 uur per week.

Cultuur

Er zijn weinig vrouwen werkzaam in een technische functie in de TI en zij blijven vaak minder lang dan dito mannen. Dat kan te maken hebben met het feit dat de TI wordt gedomineerd door mannen en de cultuur overwegend mannelijk is. Verder is het overgrote deel van de werknemers met een technische functie monteur en dat is een beroep dat vrijwel uitsluitend fulltime wordt uitgeoefend. Dit vraagt om cultuurverandering, een proces van lange adem.

Op korte termijn wordt gedacht aan aanpassingen in de werkorganisatie, zoals lichter werk en minder uren. Door meer rekening te houden met de wens van veel vrouwen om parttime te werken kan de TI aantrekkelijker worden voor vrouwen. Bovendien wordt dan ook tegemoet gekomen aan de wens van sommige mannen.

Op de langere termijn kan de TI zich meer profileren als een branche waarin het niet alleen gaat om techniek, maar meer om techniek ten behoeve van bepaalde diensten waarmee in maatschappelijke behoeften wordt voorzien (milieu, duurzame energie, zorg, communicatie). Dit zou de TI aantrekkelijker kunnen maken voor vrouwen die zich wel oriënteren op techniek als optie voor hun toekomst, maar die uiteindelijk toch kiezen voor zorg en welzijn.

Onderwijs

In het vmbo-TI is 3-4% vrouw, bij mbo-TI nog geen 1%. In het hbo varieert het percentage vrouwen bij TI-gerelateerde opleidingen: 6% bij technische bedrijfskunde en elektrotechniek, ongeveer 2% bij elektrotechniek en 1% bij OAT. In een ITS-onderzoeksrapportage uit 2009 werd geconcludeerd dat het de intersectorale opleidingen we lukt om meisjes kennis te laten maken met techniek, maar dat het nog niet lukt om de meisjes ook daadwerkelijk te interesseren voor een technische vervolgopleiding. Ook de komende tijd zal de TI-branche zich dus moeten inzetten om de aanwas van vrouwelijke leerlingen in TI-gerelateerd onderwijs te vergroten.

De website van OTIB geeft up-to-date informatie over vrouwen in de TI.

Het is toegestaan deze cijfers te gebruiken in andere publicaties. Wel is het verplicht om erbij te vermelden dat de cijfers afkomstig zijn van VHTO of een andere bron, indien bij de tabel aangegeven.