Wie zijn programmeurs volgens kinderen?

31 januari 2022

Een programmeur: een man die in zijn eentje achter de computer werkt en zijn vrije tijd doorbrengt door te videogamen. Veel volwassenen hebben dit beeld van een programmeur, blijkt uit onderzoek. Dit beeld demotiveert vrouwen om in de IT te werken. Maar hoe zit dat bij kinderen? Hebben kinderen ditzelfde beeld of ontwikkelt zich dat pas op een latere leeftijd? Dat hebben we onderzocht.

Door: drs. ir. Shirley de Wit

Tijdens hun bezoek aan NEMO Science Museum - Science Live in de zomer van 2020 hebben 564 kinderen tussen de 7 en 18 jaar meegedaan aan ons onderzoek. Daarbij bekeken ze een filmpje, deden een spelletje en beantwoordden vragen over schrijvers en programmeurs. Waar komen die schrijvers ineens vandaan, denk je nu misschien? We hadden het toch over programmeurs?! Een van de gebruikte meetmethodes vraagt om twee tegenovergestelde beroepen. Omdat een programmeur in het betadomein valt hebben we gekozen voor een beroep in het alphadomein (een schrijver). Tijdens het spelletje hebben we reactietijden gemeten waardoor we iets kunnen zeggen over hoe kinderen onderbewust denken over schrijvers en programmeurs. Verder vroegen we ook aan de kinderen hoe ze denken over programmeurs. 

Jongens of meisjes?
Kinderen lijken onbewust geen verband te leggen tussen programmeurs en het zijn van een jongen of meisje. Wanneer we kinderen hiernaar vragen geven ze echter aan dat programmeren meer iets is voor jongens. Ik wil hierbij de kanttekening plaatsen dat we ons bewust zijn dat niet iedereen zich identificeert als man of vrouw maar dat de gebruikte methode vraagt om binaire gendercategorieën.

Alleen of samen?
We hebben een zwak verband gevonden dat aangeeft dat kinderen onbewust denken dat programmeurs samen zijn. Hoe ouder de deelnemer, hoe sterker dit beeld. Als we kinderen vragen of programmeurs makkelijk vrienden maken, zijn ze het hier vaak mee eens. Maar hier zien we dat hoe ouder de deelnemer, hoe minder ze het eens zijn met deze uitspraak.

Tennissen of videogamen?
Of videogamen en programmeurs iets met elkaar te maken hebben, daar zijn veel kinderen het onbewust mee eens. Ook wanneer we het vragen denken kinderen dat programmeurs liever videogames spelen dan tennis. Oudere kinderen denken ook dat programmeurs zich alleen focussen op computers.

Wat kunnen we met deze resultaten?
We hebben door dit onderzoek geleerd dat de kinderen programmeurs associëren met mannen die samen werken en videogames spelen. Maar waarom kinderen dit denken en hoe dit beeld veranderd door de jaren heen zijn - daar zouden we nog graag meer over willen leren.
 
Wat doen we met deze informatie?
We kunnen met onze inzichten media en lesmateriaal verbeteren zodat alle kinderen de kans krijgen hun talenten en interesse in computers en IT te ontdekken en ontwikkelen.

Wil je ons volledige onderzoek lezen? Lees dan onze publicatie die we presenteerden tijdens de conferentie ICER 2021.

We willen alle kinderen en families die de tijd hebben genomen om mee te doen aan ons onderzoek heel erg bedanken! Ook dank aan VSNU Digital Society en COMMIT/ voor het financieren van dit project.