“Je hoeft niet brutaal te zijn, maar je moet je mond wél open doen, anders hoort niemand je.”

Als vrouw van kleur in de luchtvaarttechniek weet Niamara van Woggelum- Nanere weet precies hoe het voelt om de enige te zijn. Nu is ze praktijk docente aan de opleiding Luchtvaarttechnologie aan Hogeschool Inholland en werd dit jaar bekroond tot Space Lady of the Year, een award voor rolmodellen die zich met bijzondere inzet inzetten voor de ruimtevaartsector. Haar studenten juichten haar toe, maar voor hen is haar betekenis al jaren duidelijk: Niamara is het voorbeeld dat laat zien dat vrouwen en zeker vrouwen van kleur, wél thuishoren in de techniek.

“Ik wist al jong dat ik niet vanzelfsprekend in het plaatje paste.”

Toen Niamara als tiener open dagen bezocht, viel meteen op dat haar wereld anders was dan die van klasgenoten. Waar “iedereen naar mode of uiterlijke verzorging ging”, liep zij nieuwsgierig richting vliegtuigbouwkunde. Bij de receptie van het Nederlands luchtvaart college vroeg men of ze misschien voor de stewardessenopleiding kwam. Die vraag was onschuldig bedoeld, maar confronterend: het idee dat een meid voor vliegtuigbouwkunde kwam, leek simpelweg niet in het referentiekader te passen.

Ook in de werkplaatsen merkte ze dat de omgeving niet op haar was ingericht. Er was geen kleedruimte, werkbanken stonden te hoog, en vooral: ze werd voortdurend aangesproken op wie mensen dachten dat ze was. Tijdens stages ging dat door. Collega’s vroegen waar ze “eigenlijk” vandaan kwam of maakten opmerkingen over haar uiterlijk. Ze moest zich telkens opnieuw bewijzen als vrouw, als vrouw van kleur en als techneut.

Juist in die periode groeide haar vastberadenheid. Ze vertelt dat ze haar loopbaan heeft opgebouwd dankzij een paar mensen die haar vooruit durfden te duwen. Een collega die zei: “Ik schrijf je wel een referentie,” of een docent die haar kansen zag. Het waren die momenten die haar overeind hielden, sterker maakten en haar uiteindelijk lieten terugkeren naar de plek waar het begon; dit keer niet als student, maar als docent.

De kracht van zichtbaar zijn

In de klas en in de werkplaats is Niamara precies het rolmodel dat zij zelf vroeger miste. Ze geeft praktijklessen aan Nederlandse en internationale studenten die bij haar binnenlopen met twijfels, vragen en onzekerheden. “Je hoeft niet brutaal te zijn,” zegt ze vaak, “maar je moet je mond wél open doen, anders hoort niemand je.” Veel van haar studenten hebben geen familie dichtbij, en voor velen is zij hun vaste aanspreekpunt. Haar collega’s noemen haar dan ook “de mama van de Terminal”, wat ze zelf met trots én humor draagt.

Voor haar vrouwelijke studenten, zeker de Nederlandse meiden die vaak met maar enkelen in een klas zitten, betekent haar aanwezigheid nóg meer. Ze laat zien dat het wél kan: een carrière in luchtvaarttechniek, een plek in de ruimtevaartsector, een baan in een wereld die nog steeds vooral door mannen wordt bepaald. Ze ziet dagelijks dat meiden opbloeien wanneer ze iemand voor zich zien die op hen lijkt, met een vergelijkbaar verhaal, dezelfde twijfels, dezelfde veerkracht.

Tijdens de uitreiking van de Space Lady Award was dat duidelijk zichtbaar. Haar studenten gilden en klapten alsof ze zelf gewonnen hadden. Daarna stroomde LinkedIn vol met berichten van studenten die schreven dat ze door haar in de techniek bleven. Niamara glimlacht als ze het vertelt: “Als ik al voor één meid het verschil maak, is het de moeite waard.”

“Vooruitkomen vraagt soms extra uithoudingsvermogen.”

Niamara wil de obstakels uit haar loopbaan niet groter maken dan ze waren, maar ontkennen kan ze ook niet. Zo herinnert ze zich docenten die tegen haar zeiden dat ze bepaalde taken zelf waarschijnlijk niet kon uitvoeren, hoe goed ze ook presteerde. Ze kent het gevoel dat je harder moet werken voor dezelfde erkenning als mannelijke collega’s. Ze kent het ongemak van bedrijven die niet wisten hoe ze met haar situatie moesten omgaan toen ze zwanger werd, of die haar automatisch minder technisch inschatten.

En dan is er nog het bredere industriekader. De luchtvaartsector rust nog sterk op een oudere generatie mannen die vasthouden aan hoe het altijd ging. Daardoor kost het meer energie, durf en doorzettingsvermogen om als jonge professional, laat staan als vrouw van kleur, ruimte te krijgen. Juist daarom gelooft Niamara in de noodzaak van diversiteit: nieuwe perspectieven, nieuwe stemmen, nieuwe rolmodellen.

“Je ontdekt pas wat je kunt, als je het durft te proberen.”

Niamara moedigt haar studenten aan om iets te proberen voordat ze besluiten of het bij hen past. “Wees niet bang om je handen vies te maken,” zegt ze tegen meiden die twijfelen. Ze benadrukt dat techniek breed is, uitdagend en continu in beweging. En ze zegt tegen ouders dat studiekeuzes van jongeren zelf moeten zijn, omdat zij de rest van hun leven in dat vakgebied zullen werken.

Ze ziet dagelijks hoe meiden groeien zodra ze ervaren dat hun bijdrage ertoe doet. Die ontwikkeling is precies waarom ze gelooft dat rolmodellen essentieel zijn, zeker voor meiden die zich anders voelen dan de standaard. Ze weet hoe het voelt om de enige te zijn, en daarom wil ze dat haar studenten zien dat er plek voor hen is niet ergens in de marge, maar midden in de wereld van techniek en ruimtevaart.

“Rolmodellen laten zien wat mogelijk is, niet wat vanzelf gaat.

Haar kracht zit niet alleen in wat ze doet, maar in wie ze is: een vrouw van kleur die haar eigen plek heeft afgedwongen in een technische sector die niet voor haar gebouwd was. Ze is zichtbaar, ze spreekt zich uit en ze vangt haar studenten op wanneer ze dat nodig hebben. Voor hen representeert ze de toekomst van techniek: een toekomst waarin iedereen kan bijdragen, ongeacht gender, achtergrond of uiterlijk. Niamara zegt het bescheiden, maar met diepe overtuiging: als zij in het leven van één meid verschil kan maken, is dat genoeg. En precies dat maakt haar een rolmodel voor de luchtvaart, voor de ruimtevaart en voor elke nieuwe generatie meiden in techniek.