Kennis

Klaar voor de start

Stagelopen is de uitgelezen mogelijkheid voor studentes om een beter beroepsbeeld te krijgen, vaardigheden te ontwikkelen en zich te identificeren als technische vakvrouw. Naast dat het een leerzame periode is kunnen vrouwelijke studenten, de een meer dan de ander, met een aantal uitdagingen te maken krijgen.

Uitdagingen

A. Beroepscultuur

Een studente is niet alleen op de opleiding, maar vaak ook op haar stageplek de enige vrouw, of een van de weinige vrouwen. Deze minderheidspositie zorgt ervoor dat ze extra zichtbaar is en door anderen (onbewust) wordt gezien als vertegenwoordigster van het vrouwelijk geslacht, in plaats van als individu.

Studentes kunnen te maken krijgen met genderstereotiepe verwachtingen van anderen, zoals dat men hen vraagt taken uit te voeren die als vrouwelijk worden gezien, of dat haar technische vaardigheden onderschat worden. Een voorbeeld: Marieke Arink, director of development and operations bij PX.com, ervaarde tijdens haar stage dat ze moest bewijzen dat ze net zo goed als haar mannelijke collega’s in staat was om haar werk goed te doen. Mannen dachten dat zij de secretaresse was en vragen werden eerder gesteld aan haar mannelijke collega’s. Lees haar verhaal in de publicatie Hier ben ik op mijn plek.

Sommige studentes krijgen naast genderstereotiepe verwachtingen regelmatig te maken met seksueel getinte opmerkingen en ongewenst gedrag. Dit kan bij studentes gevoelens van onveiligheid en eenzaamheid veroorzaken.

Uit de publicatie Hier ben ik op mijn plek blijkt dat wanneer er bij stagebedrijven meer dan drie vrouwen met een technische functie werken dit een positieve invloed heeft op de sfeerbeleving en het veiligheidsgevoel. Wanneer een studente stage loopt in een bedrijf waar geen of weinig vrouwen werkzaam zijn in technische functie, kan dit het gevoel van ‘niet thuishoren’ versterken. Zij staat dan bijvoorbeeld alleen voor de uitdaging om een plek te vinden in een masculiene omgeving en kan niet zien hoe andere vrouwen dit doen. Daarnaast kan het gebrek aan technische vrouwen ervoor zorgen dat een studente zich het beeld vormt dat zij, als vrouw, niet geschikt is om te werken in dit of een soortgelijk bedrijf en daarmee haar interesse voor techniek verliezen.

B. Weinig vrouwelijke rolmodellen

Uit de publicatie Hier ben ik op mijn plek blijkt dat wanneer er bij stagebedrijven meer dan drie vrouwen met een technische functie werken dit een positieve invloed heeft op de sfeerbeleving en het veiligheidsgevoel. Wanneer een studente stage loopt in een bedrijf waar geen of weinig vrouwen werkzaam zijn in technische functie, kan dit het gevoel van ‘niet thuishoren’ versterken. Zij staat dan bijvoorbeeld alleen voor de uitdaging om een plek te vinden in een masculiene omgeving en kan niet zien hoe andere vrouwen dit doen. Daarnaast kan het gebrek aan technische vrouwen ervoor zorgen dat een studente zich het beeld vormt dat zij, als vrouw, niet geschikt is om te werken in dit of een soortgelijk bedrijf en daarmee haar interesse voor techniek verliezen.

C. Fysieke omgeving

Het gevoel van ‘niet thuishoren’ kan versterkt worden door de fysieke afwezigheid van voorzieningen voor vrouwen. Voorbeelden uit de (stage)praktijk zijn het gebrek van werkkleding in vrouwenmaten, machines die zijn ingesteld op de lichaamsverhoudingen van mannen en het ontbreken van damestoiletten. In Hier ben ik op mijn plek vertelt Manuela Snijders, Production Engineer bij Fokker Landing Gear, over haar eerste stage. Dit stagebedrijf was niet ingericht op de komst van een studente. Het toilet had zelfs geen deur!

 

Beter begeleiden?

Een genderinclusieve stagebegeleiding kent drie principes:

Ongelijke behandeling voor gelijke kansen
Het is van groot belang om onderscheid te maken in de begeleiding van mannelijke en vrouwelijke studenten. Door differentiatie kunnen docenten en studieloopbaanbegeleiders de mogelijke nadelen compenseren die studentes ondervinden door het heersende stereotype over vrouwen en techniek, zodat studentes dezelfde kansen krijgen als hun mannelijke medestudenten.Een stagebegeleider is alert op de uitdagingen die specifiek voor studentes gelden voorafgaand, tijdens en na de stageperiode. De stagebegeleider kan barrières waar mogelijk voorkomen of wegnemen en leert studentes daarnaast omgaan met de uitdagingen die gepaard gaan met het hebben van een minderheidspositie.

  1. Stagebegeleiding gericht op beroepspraktijk en beroepscultuur
    De motivatie, concentratie en prestaties van studentes worden positief beïnvloed wanneer zij deel uitmaken van de beroepscultuur en daar veiligheid en waardering ervaren. Een stagebegeleider vraagt met oprechte belangstelling naar het functioneren van studentes in een masculiene stage-omgeving en helpt hen een beroepshouding te ontwikkelen die bij hen past.

  2. Sturing bij keuze voor een passend stagebedrijf
    Geschikte stageplekken voldoen niet alleen aan harde criteria, zoals erkenning als leerbedrijf en de mogelijkheid om stageopdrachten uit te voeren, maar ook aan zachte criteria zoals een inclusieve bedrijfscultuur en diverse personeelssamenstelling. Een stagebegeleider maakt studentes bewust van belangrijke criteria tijdens het kiezen voor een stageplek. Daarnaast monitort de stagebegeleider actief of de studente het naar haar zin heeft en de praktijkopdrachten naar behoren worden gemaakt. De stagebegeleider stuurt bij wanneer nodig.

In de praktijk

Hoe pas je deze principes toe in de praktijk? Voor praktische tips over genderinclusieve stagebegeleiding, ga naar het onderdeel praktische tips.