Stap 1

Voorbereiding

Kennis

Gender in techniek en ICT

Volgens onderzoek is het brein van mannen en vrouwen bij de geboorte tot hetzelfde in staat. Toch is het voor vrouwen minder vanzelfsprekend te (blijven) kiezen voor techniek en ICT, door het in de maatschappij heersende genderstereotype over vrouwen en techniek. Beroepen in de sectoren techniek en ICT worden doorgaans eerder geassocieerd met mannen en beroepen in de zorg en het onderwijs eerder met vrouwen. Dit maakt het voor vrouwen lastig om af te wijken van algemene verwachtingen en te kiezen voor techniek of ICT. En zelfs wanneer zij kiezen voor deze richting hebben zij nog een aantal hordes te nemen. 

Stereotiepe verwachtingen

Als vrouwen eenmaal kiezen voor techniek of ICT zijn zij vaak de enige, of een van de weinige vrouwen. Dit zorgt ervoor dat een studente extra zichtbaar is en door anderen (onbewust) wordt gezien als vertegenwoordigster van het vrouwelijk geslacht, in plaats van als individu. Studentes krijgen zo te maken met verschillende stereotiepe verwachtingen van anderen die, voor de een meer dan voor de ander, hun weerslag hebben op de verwachtingen die studentes van zichzelf hebben ten aanzien van hun geschiktheid voor een mbo techniek- of ICT-opleiding.

Studentes krijgen bijvoorbeeld regelmatig te maken met seksistische en seksueel getinte opmerkingen, of ervaren dat hun vaardigheden onderschat worden in de klas of tijdens hun stage. Zij hebben het gevoel dat zij zichzelf moeten bewijzen, omdat anderen daaraan twijfelen. In Hier ben ik op mijn plek , een publicatie van VHTO, vertelt Chanelfa Verwijk, studente applicatieontwikkeling, bijvoorbeeld dat een docent haar vroeg of zij daadwerkelijk aan het project had meegewerkt. Een andere studente vertelt: “Toen ik een goed cijfer haalde voor mijn toets zei een klasgenoot tegen mij: ‘best knap, voor een meisje’. 


Weinig vrouwelijke rolmodellen

Studentes ontmoeten weinig vrouwelijke docenten of technische vakvrouwen, die hun twijfel kunnen wegnemen en die een voorbeeld zijn voor een toekomst in techniek of ICT.

Fysieke omgeving

Het gevoel van ‘niet thuishoren’ kan versterkt worden door de fysieke omgeving en de afwezigheid van voorzieningen voor vrouwen. Voorbeelden uit de (stage)praktijk zijn het gebrek aan werkkleding in vrouwenmaten, machines die zijn ingesteld op de lichaamsverhoudingen van mannen en de afwezigheid van vrouwentoiletten.

Bovenstaande voorbeelden maken het moeilijk voor studentes om zichzelf een loopbaan in techniek of ICT voor te stellen en een positief zelfbeeld te vormen ten aanzien van hun geschiktheid voor deze sectoren.

Liever inclusief dan neutraal

Om te zorgen dat studentes niet voortijdig uitstromen van hun opleiding in techniek of ICT is genderneutrale aanpak niet genoeg. Zij hebben door het heersende stereotype over vrouwen en techniek immers een andere startpositie dan mannelijke studenten. Dit vraagt van docenten en studieloopbaanbegeleiders een genderinclusieve didactiek, dat wil zeggen: een didactiek die actief het het heersende stereotype rondom vrouwen en techniek doorbreekt en de mogelijke nadelen compenseert die vrouwen hierdoor mogelijk ondervinden. Deze didactiek heeft aandacht voor de mogelijke leervoorkeuren van studentes, zonder hen expliciet in een uitzonderingspositie te plaatsen. Immers: hen in de spotlight zetten zou het gevoel van ‘niet thuishoren’ kunnen bevestigen.

Aan de slag

In deze wijzer leer je over de belevingswereld en bijbehorende leervoorkeuren van studentes in mbo techniek en ICT en krijg je praktische tips om een genderinclusieve aanpak te hanteren.