Gender Scan
Voor vo-scholen en technische opleidingen in mbo, hbo en wo
Met een Gender Scan van VHTO krijg je concrete handvatten om meiden en vrouwelijke studenten gelijke kansen te bieden binnen techniek en IT op jouw school of opleiding. De scan geeft inzicht in hoe je succesvol kunt werken aan zowel de instroom als het behoud van meiden en vrouwen binnen technische profielen en opleidingen.
Wil je het aandeel meiden in technische of exacte profielen op jouw vo-school vergroten? Of wil je meer vrouwelijke studenten aantrekken én behouden binnen een technische opleiding in het mbo, hbo of wo? De Gender Scan helpt je inzicht te krijgen in waar kansen liggen en welke aanpassingen nodig zijn om het techniekonderwijs inclusiever in te richten.
De focus ligt op álle meiden en vrouwen, inclusief meiden en vrouwen die daarnaast tot een andere minderheidsgroep behoren, bijvoorbeeld vanwege een migratieachtergrond, seksuele oriëntatie of functiebeperking. De Gender Scan ondersteunt onderwijsinstellingen bij het zetten van concrete stappen richting inclusief techniekonderwijs.
Waarom een Gender Scan bij jouw onderwijsinstelling?
VO-scholen en technische opleidingen streven naar gelijke kansen voor alle leerlingen en studenten. Binnen techniek en IT gebeurt dat echter niet vanzelf. Meiden en vrouwen krijgen in hun schoolloopbaan en studie te maken met verschillende hordes die hun keuzes en doorstroom beïnvloeden. Denk aan stereotype verwachtingen, beeldvorming, sociale veiligheid of begeleiding.
Scholen en opleidingen kunnen deze hordes wegnemen en zo een gelijker speelveld creëren. Vaak zijn daarvoor geen grote veranderingen nodig: kleine, gerichte aanpassingen in onderwijspraktijk, begeleiding of cultuur kunnen al een groot verschil maken. Dat verandering mogelijk is, blijkt ook internationaal: in andere landen ligt het aandeel vrouwelijke studenten in technische opleidingen vaak hoger dan in Nederland.
De rol van onderwijsinstellingen, docenten en studiebegeleiders is cruciaal bij het enthousiasmeren van meiden en vrouwen voor techniek en IT én bij het behouden van hen die deze richting eenmaal hebben gekozen. De Gender Scan ondersteunt scholen en opleidingen bij het identificeren van concrete verbeterpunten. Deze handvatten zijn gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, gecombineerd met de jarenlange praktijkervaring van VHTO.
Wat houdt een Gender Scan bij een onderwijsinstelling in?
Een Gender Scan is een kort, verdiepend onderzoek waarmee VHTO in kaart brengt wat binnen een school of opleiding al goed gaat op het gebied van gelijke kansen voor meiden en vrouwen in techniekonderwijs, en waar nog verbeterkansen liggen.
We kijken daarbij naar meerdere onderdelen, zoals keuzebegeleiding, beleid, didactiek in de klas, collegezaal, werkplaats of het lab, en naar de cultuur binnen de school of opleiding. Per onderdeel onderzoeken we hoe de aandacht voor gender kan worden versterkt en welke (vaak onzichtbare) drempels voor meiden en vrouwen kunnen worden weggenomen.
De scan bestaat uit documentanalyse, interviews met leerlingen of studenten, docenten en medewerkers uit management en staf. De doorlooptijd is gemiddeld 8 tot 10 weken, afhankelijk van de beschikbaarheid van gesprekspartners binnen de school of opleiding.
De verschillende onderzoeksstappen van de Gender Scan zijn op zichzelf al interventies: ze zorgen voor bewustwording en nieuwe inzichten bij docenten, management en staf. Met de uitkomsten kan een school of opleiding direct aan de slag. De eindpresentatie vormt een gezamenlijk moment om ambities te bepalen en concrete acties af te spreken om het techniekonderwijs inclusiever te maken.
“Alles wat in zo’n advies zit helpt, al zijn het geen grote dingen die alles op z’n kop gaan zetten.”
Wat is de rol van VHTO?
- VHTO analyseert beschikbare data en geeft aan waar gegevens en inzichten missen;
- VHTO analyseert voorlichtingsmateriaal en wervingsmiddelen;
- VHTO toetst curriculum en cultuur en gaat het gesprek aan over de rol van een opleiding bij een inclusief leerklimaat;
- VHTO zorgt voor een veilige omgeving waarin gesprekken kunnen plaatsvinden met leerlingen, docenten, het voorlichtingsteam en andere belangrijke stakeholders;
De Gender Scan is door VHTO ontwikkeld op basis van wetenschappelijke inzichten.
Meer weten over de Gender Scan?
Lees verder
Toolbox Sociaal Veilig Werken voor leidinggevenden in de techniek
Toolbox sociaal veilig werken voor leidinggevenden. Maak sociale veiligheid bespreekbaar in je team met praktische werkvormen.
Jaarverslag 2025: techniek is van iedereen
In dit jaarverslag lees je wat we hebben gedaan, wat dat opleverde en welke inzichten we meenemen naar de toekomst.
Hoe stereotiepe beelden talent in de weg staan
De manosfeer heeft invloed in de klas. Drie op de tien docenten zien dat jongens beïnvloed lijken door online ideeën over mannelijkheid.
Vrouwen in IT: Niet instroom, maar uitstroom is het probleem
Bedrijven investeren volop in wervingscampagnes, rolmodellen en instroomprogramma’s om meer vrouwen aan te trekken. Toch blijven vrouwen niet hangen in de IT, schrijven Elsemieke de Jong en Joske Aline Jansen, beiden van het expertisebureau VHTO.
STEM is niet neutraal: Waarom queer identiteiten thuishoren in het bètaonderwijs
Bètavakken worden vaak gezien als de meest objectieve en neutrale onderdelen van het onderwijs. Maar volgens onderzoekers Anneke Steik en Chiara Holzhäuser verhult deze schijnbare neutraliteit juist de normen die veel leerlingen buitensluiten, vooral queer, trans en non-binaire jongeren. Hun onderzoek Unmasking STEM Neutrality stelt een essentiële vraag: voor wie is het bètaonderwijs eigenlijk ontworpen?
Workshop: Versterk het zelfvertrouwen van leerlingen in techniek
In deze workshop ontdek je hoe je het zelfvertrouwen van leerlingen versterkt en techniek toegankelijk maakt voor iedereen.
Girls’ Day 2026: samen maken we techniek zichtbaar
10.500 meiden ontdekken techniek en IT. Lees over de impact, ervaringen en wat nodig is voor blijvende verandering.
Rolmodel in de spotlight – Nannique Rupert
“Je moet gewoon met respect met elkaar omgaan”