Hoe stereotiepe beelden talent in de weg staan 

Uit onderzoek van Stichting School en Veiligheid als onderdeel van de alliantie Worden Wie Je bent, is gebleken dat onderwijsprofessionals merkbare invloed van de manosfeer in de klas waarnemen. Drie op de tien docenten zien dat jongens beïnvloed lijken door online ideeën over mannelijkheid. Deze beïnvloeding heeft impact op pestgedrag, verbale agressie, onbegrip tussen meiden en jongens en de (kwaliteit van) dialoog of discussie in de klas. Deze groep docenten maakt zich zorgen over de impact op sociale veiligheid op school. Onderwijsprofessionals hebben behoefte aan kennis over een effectieve aanpak en praktische tools, maar ervaren belemmeringen zoals tijdgebrek, werkdruk en handelingsverlegenheid bij het aanpakken van deze thematiek. 

Hoe stereotiepe beelden keuzevrijheid beïnvloeden

Het recente onderzoek laat zien hoe hardnekkige ideeën over mannelijkheid en vrouwelijkheid opnieuw worden versterkt. Onder invloed van dit soort beelden worden eigenschappen vaker gekoppeld aan gender: jongens en mannen worden geassocieerd met leiderschap, initiatief en technisch inzicht, terwijl meiden en vrouwen eerder worden gezien als sociaal en zorgzaam. Voor VHTO raakt dit direct aan drie dieperliggende overtuigingen die we graag willen stimuleren.

Om meer ruimte te creëren voor meiden en vrouwen in techniek en IT, is het belangrijk dat we: 

  • technische studies en beroepen ook associëren met creativiteit, samenwerken en maatschappelijke impact  
  • technologievaardigheden zien als iets dat je ontwikkelt door inspanning en oefening niet als aangeboren talent  
  • geen eigenschappen toekennen aan mensen op basis van hun gender  

Juist daar wringt het met de beelden die online steeds zichtbaarder worden. Want zolang technische beroepen vooral worden gekoppeld aan eigenschappen die we vaker aan jongens toeschrijven, voelen meiden minder ruimte om zichzelf in die wereld te herkennen.  Dat beperkt hun keuzevrijheid. Niet omdat zij minder talent hebben, maar omdat stereotype beelden beïnvloeden wie zich welkom voelt in techniek en IT. 

Wat kunnen we doen? 

Juist omdat stereotype beelden worden aangeleerd, kunnen we ze ook doorbreken. Voor docenten, ouders, werkgevers en rolmodellen betekent dat bijvoorbeeld: 

  • bewust omgaan met verwachtingen en feedback richting jongens en meiden 
  • stereotiepe uitspraken in de klas bespreekbaar maken  
  • diverse rolmodellen uit techniek en IT zichtbaar maken  
  • laten zien dat techniek te leren is door ruimte te geven aan experimenteren, fouten maken en groeien 

Samen de hordes wegnemen 

Bij VHTO geloven we dat techniek van iedereen is. Maar dat gebeurt niet vanzelf. Samen met scholen, bedrijven, beleidsmakers en rolmodellen werken we aan een omgeving waarin meer jongeren zich vrij voelen om hun talenten te ontwikkelen ongeacht gender. Want echte keuzevrijheid ontstaat pas als iedereen zichzelf terug kan zien in de toekomst. 

Wil je met dit onderwerp aan de slag op jouw school? Binnen de alliantie Worden Wie Je Bent bieden we praktische ondersteuning voor onderwijsprofessionals die willen werken aan meer kansengelijkheid, sociale veiligheid en het doorbreken van genderstereotypen in de klas. Denk aan workshops, gastlessen, inspiratiesessies en praktische tools die direct toepasbaar zijn in de onderwijspraktijk. Samen kijken we welke aanpak past bij jouw school en hoe je leerlingen meer ruimte kunt geven om hun talenten en interesses vrij te ontwikkelen. Bekijk ons aanbod en ontdek wat mogelijk is. 

Lees verder

vrouwen verlaten IT vroegtijdig
Kennis
Werkgevers

Vrouwen in IT: Niet instroom, maar uitstroom is het probleem

Bedrijven investeren volop in wervingscampagnes, rolmodellen en instroomprogramma’s om meer vrouwen aan te trekken. Toch blijven vrouwen niet hangen in de IT, schrijven Elsemieke de Jong en Joske Aline Jansen, beiden van het expertisebureau VHTO.

Gender en STEM VHTO
Kennis
Onderzoek Onderzoekers

STEM is niet neutraal: Waarom queer identiteiten thuishoren in het bètaonderwijs

Bètavakken worden vaak gezien als de meest objectieve en neutrale onderdelen van het onderwijs. Maar volgens onderzoekers Anneke Steik en Chiara Holzhäuser verhult deze schijnbare neutraliteit juist de normen die veel leerlingen buitensluiten, vooral queer, trans en non-binaire jongeren. Hun onderzoek Unmasking STEM Neutrality stelt een essentiële vraag: voor wie is het bètaonderwijs eigenlijk ontworpen?

techniek docent
Aanbod
Workshop Docenten po vo

Workshop: Versterk het zelfvertrouwen van leerlingen in techniek

In deze workshop ontdek je hoe je het zelfvertrouwen van leerlingen versterkt en techniek toegankelijk maakt voor iedereen.

Nieuws
Docenten Werkgevers

Girls’ Day 2026: samen maken we techniek zichtbaar 

10.500 meiden ontdekken techniek en IT. Lees over de impact, ervaringen en wat nodig is voor blijvende verandering.

Rolmodel in de spotlight - Nannique
Verhaal
Interview Rolmodellen

Rolmodel in de spotlight – Nannique Rupert

“Je moet gewoon met respect met elkaar omgaan”

Girls' Day
Verhaal
Opinie Bedrijven Beleidsmakers Docenten Rolmodellen Werkgevers

Nederland koploper vrouwen in techniek en IT

Hoe wordt Nederland koploper in vrouwen in techniek en IT waardoor initiatieven als Girls’ Day niet meer nodig zijn?

VHTO op Chipfest in Twente
Nieuws
Verslag Werkgevers

VHTO workshop bij ChipFest Twente

Hoe vergroot je het vertrouwen in eigen kunnen in techniek? VHTO gaf een workshop over self-efficacy bij ChipFest Twente, met concrete handvatten voor onderwijs en arbeidsmarkt.

sociale veiligheid
Kennis
Whitepaper Werkgevers

Vrouwen in techniek en IT: hoe behoud je ze als organisatie?

4 redenen waarom vrouwen de techniek en IT verlaten en wat organisaties eraan kunnen doen.